سرنگ

سرنگ در پزشکی وسیله‌ای است که برای تزریق دارو به بدن به کار می‌رود. سرنگ عموماً وسیله‌ای استوانه‌ای‌شکل و مدرّج است که در انتهای آنپیستونی قرار دارد که با فشار دست، دارو را به جلو هدایت و ازطریق سرسوزن تیز وارد بافتِ بدن می‌کند. هم اکنون شرکت فیض طب تنها تولید کننده سرسوزن دندانپزشکی در ایران میباشد.

انواع سرنگ‌ها

امروزه اغلب سرنگ‌ها یک بار مصرف بوده و جنس آنها پلاستیکی است. در گذشته سرنگ‌های شیشه ای نیز وجود داشت که با حرارت و جوشاندن در آبسترون می‌شد. سرنگ‌های فلزی اکنون نیز برای کارهایی مانند شست و شوی گوش استفاده می‌شوند؛ ولی به دلیل توجه به خطر بیماریهایی که از طریق سرنگ آلوده منتقل می‌شوند مانند ایدز و هپاتیت اغلب از سرنگ یک بار مصرف استفاده می‌شود و در امحاء سرسوزن پس از انجام تزریق دقت بیشتری می‌شود.

امروزه اغلب تقسیم‌بندی سرنگ‌ها بر اساس حجم آنها است مانند سرنگ انسولین، دو سی سی، پنج سی سی و ده سی سی.

معمولاً سر سرنگ‌ها یک اندازه و استاندارد ساخته شده و بنابراین هر نوع سوزنی به آن وصل می‌شود پیستون داخل سرنگ براحتی داخل بدنه حرکت می‌کند.

جستارهای وابسته

تَزریق یا انژکسیون در پزشکی به معنی روشی جهت وارد کردن داروهای مایع (آمپول) یا واکسن به داخل بدن با استفاده از سرنگ و سرسوزن تیز است.عمل تزریق بجز سرنگ با وسایل دیگری همچون جت اینجکتور (افشانه زیر پوست بدون سوزن) نیز انجام می‌شود.

محلول تزریقی شکل مایع دارویی عاری از میکروب است که به وسیلهٔ سوزن به بدن انسان یا حیوان وارد می‌شود. تزریق جامد، گونه‌ای از تزریق است که پس از حل کردن ماده جامد دارویی در آب تزریقی درست می‌شود. تزریق‌ها به صورت نامیزه و سوسپانسیون هم وجود دارد.

محل تزریق

زاویه تزریق : °90

برخی محل‌ها : بازو، دورسو گلوتئال(باسن)، وستوس لترالیس، رکتوس فمورالیس (‌جلوی ران)

زاویه تزریق : حدود °30

  • تزریق زیرجلدی (Sub Cutaneous = SC): نوک سوزن حد فاصل زیر پوست و بالای عضله قرار گیرد.

زاویه تزریق : °45 ( در استفاده از سرنگ انسولین زاویه مورد نظر °90 است.)

برخی محل‌ها : پشت بازو ، جلوی ساعد ، پشت کتف ، بالای باسن ، دور ناف

  • تزریق داخل جلدی (Intra Dermal=ID):تزریق در پوست مانند تزریق پنی سیلین در پوست

زاویه تزریق : حدود °5 ( بسیار سطحی )

  • تزریق داخل صفاقی(Intra Protaneal= IP):تزریق داخل صفاقی
  • تزریق داخل مفصلی (Intra Articular= IA)تزریق داخل مفصلی
  • تزریق داخل نخاعی (Intra Thecal OR Intra Spinal) نوک سوزن را داخل مایع مغزی-نخاعی فرو می‌کنیم، زمانی از این تزریق استفاده می‌کنیم که می‌خواهیم دارو از سد خونی- مغزی عبور کند

کیفیت تزریق‌ها

محلول تزریق عاری از میکروب است و به این معنی است که هیچ گونه میکروب، ویروس یا ماده ارگانیک که به وسیله میکروب‌ها ساخته می‌شود در محلول تزریقی وجود ندارد. لازم است که فشار اسمزی محلول تزریق با خون برابر باشد.

تزریق داخل وریدی

هدف از انژکسیون وریدی داروهایی هستند که باید فوری جذب شوند مثل داروهای محرک قلب و تنفس، سرمها و داروهای بیهوش‌کننده وغیره که از این دسته می‌باشند.

فواید و مضرات تزریق وریدی

تزریق وریدی سریعترین روش مصرف دارو است. این روش می‌تواند برای داروها ی خوراکی که در بدن انسان به وسیلهٔ آنزیم تجزیه می‌شوند استفاده شود. می‌شود برای افرادی که بیهوش شده‌اند از این نوع تزریق استفاده کرد. با این روش تنها می‌توان داروهای محلول در آب را تزریق کرد. عوارض احتمالی این روش تزریق: احتمال عفونت بالا، احتمال بریدگی رگ، اثر زود هنگام دارو

ساختن محلول تزریقی

آب استریل مهم‌ترین حلال برای ساختن مایع تزریق است. این آب به روش ویژه‌ای ساخته می‌شود و عاری از میکروب، ویروس، مواد معدنی و مواد تب‌آور است. می‌تواند بجز آب از محلول ارگانیک برای ساختن تزریق استفاده شود.

محلولهای ارگانیک

آمپول (به فرانسویAmpoule) یا در فارسی افغانستان پیچکاری، کپسول شیشه‌ای یا پلاستیکی بی‌منفذ، حاوی یک یا چند دارو یا واکسن به صورتمحلول سترون وجود دارد.

آمپول معمولاً به دو شیوه داخل وریدی و عضلانی به بیمار تزریق می‌شود. البته شیوه‌های غیر مرسومی مانند تزریق داخل جلدی، زیرجلدی و داخلمفصلی نیز وجود دارند.

درد آمپول

معمولا موقع امپول زدن دردی در آن محل به وجود می آید که بعد از چند ساعت از بین میرود .به همین خاطر بچه های کوچک ازامپول فرار میکنندیا به پیش دکتر نمیروند.

سوزن در اندازه‌های مختلف وجود دارد وشامل یک ساقه و یک دهانه‌است که دهانه به سرنگ وصل می‌شود. نوک سوزن بطور مورب بریده شده که فرورفتن آن را آسان می‌کند. هرچه شماره سوزن بیشتر شود از قطر سوزن کم می‌شود مثلاً سوزن شماره ۲۳ نازکتر از سوزن شماره ۲۰ است. در حال حاضر امکان تولید سرسوزن تا گیج ۳۴ نیز وجود دارد.سرسوزن بخش فلزی روی سرنگ است که تیز بوده و به راحتی داخل بافت بدن نفوذ می‌کند. میان سرسوزن خالی می‌باشد که دارو (اغلب آمپول یا سرم و ویال) از طریق آن به بدن تزریق می‌شود.

امروزه به دلیل توجه به خطر بیماری‌هایی که از طریق سرنگ آلوده منتقل می‌شوند مانند ایدز و هپاتیت در امحاء سرسوزن پس از انجام تزریق دقت بیشتری می‌شود و از جعبه ایمنی یا کاتر استفاده می‌شود.

مراحل تولید سرسوزن

 

  • مرحله تزریق و ساخت اجزا پلاستیک
  • مرحله تولید کانولا (برش تیوب، برس، سنگ زنی، شست‌وشو و پلیسه برداری) از گیج ۱۴ تا ۳۲ براساس استاندارد ملی ۳۹۷۹
  • مونتاژ (قرارگیری هاب (دهانه) بر روی فیکسچر، کانولا گذاری، چسب زنی، خشک کردن چسب، تست انسداد و تیزی، سیلیکون زنی، کاورگذاری).
  • چنان‌چه هدف تولید سرسوزن استریل شده باشد، علاوه بر مراحل فوق، عملیات بسته‌بندی و کارتونینگ انجام و عملیات استریل توسط گاز اتیلن اکساید انجام می‌شود.

اندازه سرسوزن

قطر سرسوزن با واحدی به نام گیج اندازه‌گیری می‌شود. هرچه گیج بالاتر باشد قطر سوزن نازک‌تر است. طول سوزن عمق تزریق را تعیین می‌کند که با واحدی به نام میلیمتر اندازه‌گیری می‌شود. در جدول زیر رنگ دهانه سرسوزن‌های مختلف بر اساس گیج و مشخصات دیگر سرسوزن آورده شده‌است:

سرسوزن

0
0
0
s2sdefault